Gevaarlijke interpretaties als basis voor valse leer

Fundamentele doctrine

Goddelijke regering

Leiderschap

Discipelschap

Gemeenteleven

Financien

Levenslessen

Gevaarlijke interpretaties als basis voor valse leer

Geschreven door Irene Maat

Maandag 04 Mei 2009 12:43

In dit apostolisch tijdperk is het heel belangrijk en noodzakelijk de correcte regels van interpretatie te hanteren. Heel wat nieuwe indrukken en zogenaamde openbaring komen op als “paddestoelen” uit de grond en vaak zijn dit op het eerste zicht leuke gedachten, doch wanneer men kritisch erna kijkt, in de positieve zin des woords, dan ontdekt men dat deze interpretaties geen grond hebben en zelfs niet toelaatbaar zijn.

Maatstaf van het Woord
Ten eerste is het zo dat men geen “eigenmachtige interpretatie” van de Schrift kan toepassen, zonder de eenheid van het Woord te respecteren. Dit is ook wat Petrus zegt in 2 Petrus 1: 20 “Dit moet gij vooral weten, dat geen profetie der Schrift een eigenmachtige uitlegging toelaat; want nooit is profetie voortgekomen uit de wil van een mens maar door de heilige Geest gedreven, hebben mensen van Godswege gesproken”. Men moet derhalve de juiste context en intentie van de Schrijver ontdekken en zeker geen begrippen of teksten uit hun verband halen. Het gebeurt te vaak dat mensen graag een tekst gebruiken om hun overtuiging te onderbouwen. Iemand heeft ooit gezegd “elke ketter heeft zijn letter”. Als men de Schrift verdraait, dan kan men altijd ergens een of meer geschikte teksten vinden. Petrus waarschuwt echter dat dit niet de bedoeling is, omdat het geschreven woord van God geïnspireerd is door de Heilige Geest en daarom ook door dezelfde Heilige Geest aan ons doorgegeven wordt, binnen de juiste context van het gedeelte of boek.

Eén ding is zeker: God zal nooit tegen Zijn eigen woord ingaan. Wat Hij verklaart heeft in Zijn woord, is waarheid en blijft eeuwig bestaan. Gods geopenbaarde wil in Zijn Woord verandert niet. Men moet er dan wel op letten dat we spreken over de oorspronkelijke grondtekst en niet over de vertalingen die soms hier en daar naar eigen overtuiging vertaald zijn. Als bedienaars en leraren van het Woord is het dus eigenlijk onontbeerlijk om een goede kennis te hebben van de grondtalen waarin de Bijbel geschreven is.

Regels voor interpretatie
De Bijbel is geschreven in verschillende stijlen. Er is de duidelijke taal waarin waarheden gezegd zijn en deze gedeelten zijn klaar en duidelijk te volgen. Andere gedeelten zijn bij voorbeeld geschreven in gelijkenissen, of er zijn symbolen gebruikt die niet zomaar begrepen worden, tenzij men wat diepere studie doet. Aan de andere kant, zijn er ook gedeelten die in de eerste plaats letterlijk geschreven zijn voor de mensen in die tijd en in die omstandigheden, maar in de tweede plaats, kunnen deze gedeelten ook een geestelijke betekenis hebben voor de kerk van vandaag.

Er zijn wel regels gesteld voor het veilig interpreteren van dergelijke gedeelten van de Schrift zodat men niet zomaar lukraak van alles kan invullen, terwijl de regels van de hermeneutiek dit niet toestaan. Hermeneutiek is de kunst en de wetenschap van Bijbelse interpretatie. Door de eeuwen heen, hebben mensen allerlei veiligheden ingebouwd om het misbruik van de Schrift te voorkomen.

Wanneer men de Bijbel bestudeert, dan ontdekt men dat de Bijbel zelf de uitleg geeft van bepaalde symbolen die erin beschreven staan. Zo zijn de witte klederen de rechtvaardige daden van de heiligen (zie Openbaring 19: 8) en het vat met wierook zijn de gebeden van de heiligen (Openbaring 5: 8)

De betekenis van een gedeelte moet altijd in lijn staan met de context van de boodschap. Wat komt er onmiddellijk vóór en na het gedeelte? De context van een zin is een paragraaf; de context van een paragraaf is een serie van paragrafen, dan een hoofdstuk, een boek en uiteindelijk de canon van de gehele Bijbel.

Het belang van de context
We moeten vermijden om een tekst uit de context te halen en zodoende de betekenis van de tekst te verdraaien. Men moet steeds de gehele lijn van gedachten nemen en nooit zomaar een zin of een halve zin uit de context te halen. De boeken, die geschreven zijn, werden ook vaak als een geheel gelezen. De verdelingen in hoofdstukken en zelfs de titels die erboven geplaatst zijn, zijn later toegevoegd en waren niet in de oorspronkelijke tekst te vinden.

Afhankelijk van de gebruikte schrijfstijl zal het afhangen hoe men overgaat tot het interpreteren van de tekst. Men moet dan steeds de vraag stellen of het een verhaal is, of een wet, of een poëzie, of een profetie en/of wijsheid.

Letterlijke interpretatie of geestelijke interpretatie?
Een tekst die als proza geschreven is, moet eerst letterlijk begrepen worden. De geestelijke interpretatie komt als tweede. Die interpretatie moet echter gezien worden op basis van het hele gedeelte.

Niet alle details zijn geschikt voor een geestelijke toepassing of interpretatie. Verhalen kunnen een geestelijke principe inhouden, maar niet alle details mogen vergeestelijkt worden.

Voorbeelden:
David en Goliath (1 Samuël 17: 48-49)
De vijf steentjes van David in het verslaan van de reus, zijn niet bedoeld als symbool voor de vijfvoudige bediening of enig andere betekenis. Het is simpelweg het gereedschap van David waarmee hij leeuw en beer versloeg. Hij was dus handig in het gebruiken van de slinger en de stenen. Hij gebruikte trouwens slechts één steen.

Elia en de weduwe van Sarefat (1 Koningen 17: 12)
Het verhaal van de weduwe, die een koek ging bakken voor haar en voor haar zoon en daarvoor stukken hout ging halen, toen Elia langskwam en opdracht gaf om eerst een koek voor hem te bakken. De stokken zijn louter haar gereedschappen om daarop haar eten te bereiden en vertegenwoordigen geen ander symbool. Ze vertegenwoordigen noch de apostel, noch de profeet! Ze dienen louter om het vuur te maken zodat de koeken gebakken kunnen worden.

Wanneer kan men een symbool geestelijk overzetten?
Ten eerste moet het duidelijk om een symbool gaan en niet om een element uit een verhaal. Bij voorbeeld de twee stukken hout die Ezechiël moest nemen en erop schrijven “voor Juda en voor Efraim”, die twee stukken hout moesten bij elkaar gevoegd worden als één. Hier hebben we symboliek. Waarom? Omdat Juda de vertegenwoordiging is van de stam van de lofprijs en de profetische bediening en Efraim als de tweede zoon van Jozef, wordt naar voren gehaald als eerstgeborene, en derhalve is hij een type van de apostel. Zie Ezechiël 37: 16-19 en ook Jeremia 31: 9 waar Efraim de eerstgeborene wordt genoemd terwijl hij de tweede zoon van Jozef was. De eerste staat symbool voor de apostel. Zie 1 Corinthiërs 12: 28 “God heeft sommigen aangesteld in de gemeente, ten eerste apostelen...”

Wanneer er sprake is van een gelijkenis, zoals Jezus die gebruikt in de Evangeliën, dan zien we dat Jezus zelf, de uitleg erbij geeft zoals de gelijkenis van de zaaier. (Matteüs 13: 1-9 en 18-23)

De betekenis van symbolen, zoals de zon en de maan, de sterren, bomen of de zeeën, wordt door het principe van vergelijking gevonden. Met andere woorden, men vergelijkt het gebruik van het symbool in verschillende gedeelten van de Schrift en daardoor ontdekt men de betekenis van het symbool. Er zijn boeken geschreven over de interpretatie van dergelijke symbolen en het is belangrijk om voorzichtig te zijn en onszelf zeker te stellen dat we deze betekenis kunnen geven. Vaak is het zo dat de eerste keer dat een symbool genoemd wordt, daar sleutels gevonden worden voor inzicht in de betekenis van het woord. Zo vindt men bij voorbeeld de zon en de maan voor de eerste keer vermeld in Genesis 1: 14-18. Hier wordt de zon gezien als een groter licht voor de dag, de maan als een minder licht voor de nacht. Deze twee lichten scheidden de dag en de nacht. In 1 Corinthiërs 15: 40- 42 verwijst Paulus dan naar de aardse en de hemelse lichamen die gekenmerkt worden vanwege hun verschillende niveaus van heerlijkheid als vergelijking van het aardse lichaam en het opstandingslichaam. “Er zijn hemelse en aardse lichamen, maar de glans der hemelse is anders dan die der aardse. De glans der zon is anders dan die der maan en der sterren, want de ene ster verschilt van de andere in glans. Zo is het ook met de opstanding der doden. Er wordt gezaaid in vergankelijkheid en opgewekt in heerlijkheid”.

Soms wordt een plaatsnaam gebruikt als symbool voor een gebeurtenis die grote impact heeft gehad in de geschiedenis. In Judas 7 wordt gesproken van Sodom en Gomorra, en men moet dan teruggaan naar Genesis 13: 10-13 om de gebeurtenis te begrijpen die daar heeft plaatsgevonden.

Wat bedoelde Paulus met 1 Corinthiërs 11: 6-16 over de bedekking van de vrouw(zie vooral vers 16, die aantoont dat het Paulus niet gaat om gelijk te hebben) en 1 Corinthiërs 14: 34 over het zwijgen van de vrouw in de gemeente? Culturele invloeden moeten correct begrepen worden. Deze gedeelten moeten in de juiste geschiedkundige en culturele context geplaatst worden. Men kan dit niet zomaar overzetten op vandaag en daar verkeerde conclusies uit trekken, want die gaan dan tegen de rest van de Schrift in waarbij het Nieuwe Testament duidelijk zowel man als vrouw geroepen heeft. (Zie Galaten 3: 38).

In 2 Thessalonicenzen 2: 5-6 spreekt Paulus in bedekte termen over “hem die weerhoudt” en niemand kan met zekerheid de bedoeling achterhalen van wat Paulus daar bedoelde. Dit vers heeft al gezorgd voor heel wat controverse. Men moet daar dus voorzichtig mee omgaan.

In 1 Petrus 2: 24 gebruikt Petrus het woord hout, in de context begrijpen we echter dat Petrus het heeft over het kruis van Christus.

Eén enkele betekenis of meerdere betekenissen?
Is het mogelijk om meerdere betekenissen te hebben van een gedeelte of is er slechts één mogelijke uitleg?
We kunnen in ieder geval niet de intenties van de schrijvers achterhalen, maar we weten wel dat de Heilige Geest, die de schrijvers geïnspireerd heeft om de Bijbel te schrijven, ook nu in ons aanwezig is om de tekst aan ons te verlichten. Om nog meer zeker te zijn van je interpretatie, is het raadzaam om andere theologische werken te raadplegen. De Geest van God getuigt met onze geest en openbaart waarheid. Een eigenmachtige uitleg en een geïsoleerde “openbaring” kan gevaarlijk zijn en leiden tot valse leer. Zoals men profetie moet toetsen, moet men ook openbaring toetsen en het goede behouden.

Het is mogelijk om verschillende betekenissen te vinden voor één gedeelte. Men moet ook beseffen dat Gods openbaring progressief is en derhalve zal een begrip ook groeien van het Oude Verbond naar het Nieuwe Verbond. Denk bij voorbeeld aan Jezus in Johannes 1: 17 waarvan getuigd wordt dat de wet door Mozes gekomen is, maar de genade en de waarheid zijn door Jezus Christus gekomen. Jezus kwam dus met een hogere waarde, die de wet van Mozes overtrof. Joel 2 profeteert over de uitstorting van de Heilige Geest maar Handelingen 2 toont de eigenlijke uitstorting met de geweldige gevolgen ervan. Jesaja 61: 1-2 wordt door Jezus aangehaald in Lukas 4: 16-21 waarbij Jezus aankondigt dat dit Schriftgedeelte voor hun ogen vervuld werd. Jezus legt ook uit aan de discipelen in Lukas 24: 25-27 dat de Schriften vanaf Mozes en de Psalmen op Hem betrekking hebben.

De Bijbel is in eerste instantie geschreven voor de mensen van die tijd en generatie en daarvoor gold in de meeste gevallen een letterlijke interpretatie. Voor ons vandaag gelden de principes van het Woord van God en zullen we in veel gevallen een geestelijke interpretatie moeten vinden. Afhankelijk van het gedeelte en de context, zal dit wel of niet kunnen. Als het niet kan, moet men altijd een letterlijke toepassing kiezen.

Kerkelijke tradities hebben betekenissen vastgelegd maar deze zijn niet altijd Bijbelgetrouw. Vergelijk bij voorbeeld de doop van kleine kinderen met de Bijbelse opdracht aan degenen die geloven en zich laten dopen. Dopen betekent onderdompelen en toch vonden kerkvaders argumenten om de doop door middel van besprenkelen te zien als een vervanging van de besnijdenis, terwijl deze onderwerpen niets met elkaar te maken hebben!

Men moet dus begrippen zoals de doop herzien en toetsen aan de bijbel en de betekenis ervan juist verstaan, zodat men daardoor duidelijkheid krijgt en waarheid ontdekt.

In deze apostolische tijd is er echter een gevaar om te snelle conclusies te maken, interpretaties te nemen, die mooi klinken maar geen grond hebben. Geen interpretatie of uitleg mag de bijbelse boodschap tegenspreken. Alles moet altijd in lijn zijn met de boodschap van de Schrift.

Woorden hebben ook vaak meer dan één betekenis en men moet dus de context lezen ten einde de juiste betekenis van het woord te gebruiken en niet lukraak een betekenis pakken omdat dit past bij onze theorie!

Dit is ook in het bijzonder van toepassing wanneer mensen een Hebreeuws of Grieks woordenboek gebruiken en zonder grondige kennis van de grondtalen een interpretatie kiezen, die het beste past bij hun overtuiging. De grammaticale context bepaalt echter hoe men een betekenis correct kan vertalen. Het gaat dus niet om wat wij menen te ontdekken, maar wat is betrouwbaar, correct en degelijk te verdedigen op basis van een goede kennis van de Bijbelse talen.

God zegene U in het lezen en correct interpreteren van de Schrift.
Irene Maat